De nieuwe directeur toezicht bij De Nederlandsche Bank (DNB) is bang dat de Nederlandse vastgoedsector in een nieuwe crisis terecht zal komen. Dit zou de derde crisis zijn, na de kredietcrisis en de Europese schuldencrisis.
Dit stelt Jan Sijbrand, de directeur toezicht, vandaag in Het Financieele Dagblad.
Het probleem komt door het overaanbod aan kantoren en winkelpanden, zo zegt Sijbrand. Naast het overaanbod is de vraag naar kantoren en winkels ook lager doordat 'het nieuwe werken en het internetwinkelen' steevast aan populariteit winnen.
Banken, verzekeraars en pensioenfondsen hebben miljarden euro's uitstaan in deze soort commercieel vastgoed, zo stelt Sijbrand. Een juiste waardering van het vastgoed zou een hoop helpen: "Zolang er twijfels zijn over de waardering, is er geen vertrouwen in de markt en zullen financiers of beleggers zich niet melden voor financiering van banken." Tot die tijd staat de handel in de sector vrijwel stil.
Reaguursels
Een afwaardering van vastgoed (naar reeel niveau) zal niet slecht zijn, maar zal veel mensen en banken inderdaad in de problemen brengen.
Misschien is het mogelijk huizenprijzen te verlagen icm het afschaffen van de HRA en het afwaarderen van de hypotheek door de banken. Ik heb geen flauw idee hoe mensen anders niet met een enorme restschuld blijven zitten.
Wim-Lex | 03-02-12 | 08:21 | niet ok!
Ze zagen de eerste en de tweede (ook) al niet aankomen dus denken ze nu; Nou we gaan alsvast maar roepen dat we bang zijn voor een derde dus als die er komt hebben wij het deze keer vooraf al geroepen. Kortom, er komt geen derde. Iedereen long dus.
Dirty-Harry44 | 03-02-12 | 08:25 | niet ok!
En de vierde dip staat er ook al aan te komen: de nederlandse woningmarkt.
ad melkert | 03-02-12 | 08:25 | niet ok!
Wim-Lex | 03-02-12 | 08:21 |
Terecht dat mensen met een restschuld blijven zitten. Je huis voor meer dan 70% financieren met een hypotheek is een enorm risico, dat bewust door kopers genomen is. Billen, brand, blaren. Op dit moment de HRA er direct af, een schok door de Nederland, en binnen een jaar is de boel weer aan het draaien.
Oerkoendoe | 03-02-12 | 08:26 | niet ok!
De woningmarkt is in feite gezond, meer vraag dan aanbod, maar zit op slot. De kantoren/winkel markt is overvol, oorzaak: ongebreidelde nieuwbouw door projektontwikkelaars, wie moet er dan op de blaren zitten ?
kneuterzak | 03-02-12 | 08:26 | niet ok!
ja je kunt die kantoorpanden ook ombouwen naar woningen die je kunt verhuren... kost wat maar uiteindelijk haal je het wel er uit... als je ziet hoeveel kantoorruimte er vrij staat dat os ook echt belachelijk... en nog steeds vragen ze een huurprijs waar een paard de kik van krijgt.
DaveDH | 03-02-12 | 08:30 | niet ok!
Internet verbieden?
raoul_203 | 03-02-12 | 08:30 | niet ok!
Wim-Lex | 03-02-12 | 08:21 | niet ok!
Banken zullen gaan vallen dan. Moeten ook al afwaarderen op leningen aan Griekenland.
Dickbutt | 03-02-12 | 08:30 | niet ok!
kik = hik
DaveDH | 03-02-12 | 08:30 | niet ok!
Dat is geen crisis maar marktwerking en een kwestie van verkeerd investeren van banken (wederom). Sowieso ben ik wel een beetje klaar met het woord 'crisis', deze huidige crisis is een kunstmatige crisis in stand gehouden door de financiele sector, het is puur een vertouwen kwestie en geen geld kwestie, de geld kwestie en de shit waar we nu inzitten als volk is het gevolg van dat gebrek aan vertouwen, niet de oorzaak.
XaleX | 03-02-12 | 08:35 | niet ok!
@ kneuterzak | 03-02-12 | 08:26: Dat er meer vraag is dan aanbod wordt keurig zo gehouden anders kan je als makelaar, projectontwikkelaar en gemeente niet ongegeneerd je zakken meer vullen.
Dirty-Harry44 | 03-02-12 | 08:35 | niet ok!
@ XaleX | 03-02-12 | 08:35: Gebeurt niet zo vaak maar deze keer volledig met je eens.
Dirty-Harry44 | 03-02-12 | 08:36 | niet ok!
subsidie op huurhuizen
subsidie op koop woningen
subsidie voor kantoren
allemaal afschaffen !
en de prijzen worden weer normaal naar markt
subsidies hebben er voor gezorgd dat de waarde hoger komt te liggen dan de markt aankan
hoe eerder ze stoppen met subsie hoe beter
uiteindelijk betalen we namelijk de subsidies zelf dmv van extra belastingen
vidamax | 03-02-12 | 08:37 | niet ok!
@ DaveDH | 03-02-12 | 08:30: Heb die berekening al eens getracht te maken maar je krijgt zoiets gewoon nooit rendabel. Zoveel andere en aanvullende regelgeving voor woningmarkt dat het dus goedkoper is de kantoorpanden plat te walsen en dan nieuwbouw plegen.
Dirty-Harry44 | 03-02-12 | 08:40 | niet ok!
wees gewoon realistisch:
We leven in een exorbitante economie, waar de normaal-sociale verhoudingen gewoonweg soms ver te zoeken zijn.
Ik zag laatst een docu over een of ander Kantoorcomplex (nabij Amsterdam). Gewoonweg een aanfluiting.
Ze hadden meer ruimte nodig (80.000 m3; en ze hadden 50.000 m3 of zoiets); dus ipv een pand erbij te zetten, laten ze (met instemming van gemeente etc) een compleet nieuw kantorenpark erbij zetten. Zogenaamd ook omdat dit ecologischer verantwoord etc is.
En wat gebeurt er met het oude complex?: Dat staat dus al een aantal jaren leeg.
Terwijl het nog geen 25 jaar oud is
FredFlinstone | 03-02-12 | 08:42 | niet ok!
Als DNB nu eens z'n bek houdt, dan heeft niemand in de gaten dat er een "crisis" is. Sterker nog, dan is er dus geen crisis. Dit frustreert de economie echter en ik vraag me af of het niet strafbaar is om op deze manier een land richting de afgrond te schuiven.
We pompen in Nederland een hoop geld rond en uiteindelijk komen we allemaal bij hetzelfde uit. Wat Vidamax zegt, schaf al die subsidies en regelingen af, dan komt alles weer op een normaal niveau en betalen we belasting naar vermogen.
Ik weet, geen typisch VVD-plan maar toch.
Osepharium | 03-02-12 | 08:43 | niet ok!
noot: de Complexen staan op steenworp afstand van elkaar
FredFlinstone | 03-02-12 | 08:46 | niet ok!
@vidamax | 03-02-12 | 08:37 Hou toch eens op met je 'subsidie op koopwoningen'. De rente is gewoon een aftrekpost van je inkomen. Kun je best wat aan doen, maar je kan dan ook net zo goed wat doen aan de aftrekbaarheid van ziekte- en studiekosten, giften, pensioenpremies etc. etc.
Voor de rest kon dit wel eens een self fulfilling prophecy worden, met dank aan DNB
witwas | 03-02-12 | 08:48 | niet ok!
Mooi deze keer wel failliet laten gaan AUB prutsers.
daniel78 | 03-02-12 | 08:49 | niet ok!
Weer een categorie zakkenvullers die gesponsord moet worden.
3Xniks | 03-02-12 | 08:50 | niet ok!
5e crisis: hyperinflatie?
watergeus | 03-02-12 | 08:55 | niet ok!
Tja, hier wordt al heel lang voor gewaarschuwd.
En wat is er tot nu toe aan gedaan? Vrij weinig.
Buggert | 03-02-12 | 08:56 | niet ok!
Als mijn hypotheekverstrekker failliet gaat, ben ik dan ook mijn schuld kwijt?
Osepharium | 03-02-12 | 09:00 | niet ok!
Bij mij om de hoek is 8 jaar geleden een prachtig gemeente complex gebouwd. Voldeed werkelijk aan alle moderne snufjes binnenin. Allemaal design en strak. Het had echter 1 probleem: Het was niet op de groei gemaakt. Mensen moesten bij 1 balie alle gemeentelijke zaken afhandelen. Niet over nagedacht. Nu hebben ze een 10x duurder complex 400 meter van het gebouw gemaakt. Helemaal met glas en diverse verdiepingen. Het oude pand staat al leeg..
partyman26 | 03-02-12 | 09:02 | niet ok!
Buggert | 03-02-12 | 08:56 | niet ok!
tja wat moet je doen? een vallend mes moet je nooit proberen op te vangen.
ganzo | 03-02-12 | 09:03 | niet ok!
Dat er een overbod aan kantoorpanden is, verbaast me niets.
Maar ook voor de 'crisis' verbaasde ik me al daarover.
Woon al ruim 10 jaar in Den Haag en in al die tijd stonden (zelfs vrij nieuwe) kantoorpanden leeg.
Toch werden er gewoon vlak daarnaast nieuwe panden neergezet.
Want blijkbaar was het aantrekkelijker om MET subsidie nieuw te bouwen, dan ZONDER te verbouwen.
Tarmac | 03-02-12 | 09:03 | niet ok!
@Wim-Lex Vergeet je niet dat als je en huis koopt waarvan de helft van de prijs bestaat uit speculatie, dat je dan ook gewoon een risico loopt? Als huizen minder waard worden omdat er meer gebouwd wordt dat weet je ruim van te voren dat je huis minder waard wordt. Daarnaast weet iedereen dat de HRA versobert gaat worden.
@Osepharium nee, sterker nog er komt iemand(de curator) bij je langs die de hele schuld komt incasseren, voor de schuldeisers van die verstrekker.
Hr. J. Ceasar | 03-02-12 | 09:06 | niet ok!
als de banken dit zien aankomen en het is iets wat iedereen die in een kantoorpand zit kanje volgens mij een aantal dingen doen
1. Zet je kantoorpand te koop en dat weet je de reeele waarde van je pand op dit moment. Voor dat geld kan je t het dus in de boeken opnemen
Echter wordt er bijna geen kantoorpand verkocht op dit moment.
instellingen die met veel vastgoed zitten kunnen het ook de komende jaren versneld afschrijven. Er is dan een zachte landing. Het is een boekhoudtruc maar het maakt niets uit want ze wirden toch niet verkocht. Daarmee laat je op papier langzaam lucht uit de zeepbel van de vastgoedmarkt.
uni-invest moest 40% afwaarderen om een portefeuille te verkopen maar dat waren wsl alleen maar panden op verkeerde locaties.
Veel kantoorpanden staan leeg om dat deze niet meer voldoen aan de nieuwe normen dan is het el raar dat die voor het volle bedrag in de boeken staan en eigenlijk een fractie waard zijn.
Daarnaasr mogen de eigenaren en makelaars zich ook afvragen waarom zij geen marktconforme prijzen vragen. Zelf wilde ik een groot pand huren in crises tijd. Kreeg geen korting want daarmee zou de markt verziekt worden. Een beter alternatief voor minder geld gevonden. Het pand wat ik wilde hebben staat nog steeds leeg. Niet alleen de markt maar ook de arrogantie van de verhuurder speelt een rol.
dolffie | 03-02-12 | 09:06 | niet ok!
@ Osepharium
Helemaal mee eens. DNB moet geen paniek zaaien doch een rots van vertrouwen zijn. Aan oplossingen werken i.p.v. de crisis verergeren, zoals het de afgelopen jaren deed
JP Balkenbrij | 03-02-12 | 09:07 | niet ok!
witwas | 03-02-12 | 08:48 | niet ok!
de HRA zorgt er anders wel voor dat de prijs van woningen omhoog gaat doordat mensen aangemoedigd worden om zich in de schulden te steken. Als je niet bereid bent om de komende 20 jaar krom te liggen en ouderwets aan het sparen bent voor een huis zoals ik, mag je bijna eenderde van je ontvangen rente direct doorsturen naar de belastingdienst. Beetje krom misschien? maar dat zal wel aan mij liggen.
eekhoorn | 03-02-12 | 09:09 | niet ok!
@Oerkoendoe | 03-02-12 | 08:26 | niet ok!
Met als eindresultaat meer vraag naar woningen in de goedkope huursector dan aanbod, waardoor daar de prijzen weer lekker gaan stijgen, waardoor instromers in de woningmarkt weer gaan klagen. Daarnaast zullen een hoop mensen kosten wat het kost in hun huis blijven wonen. Met als resultaat dat hun overige uitgaven tot bijna 0 worden gereduceerd, waardoor de middenstand weer gaat klagen. Oftewel er ontstaat een kettingreactie die dan weer leidt tot de volgende recessie.
Rubbere Robbie | 03-02-12 | 09:09 | niet ok!
Dirty-Harry44 | 03-02-12 | 08:40
Dat wil ik best geloven maar daar is de politiek dan voor om het wel mogelijk te maken, je kunt wel alles kapot bezuinigen wat ze nu aan het doen en van plan zijn, maar je zult toch ook iets moeten creëren anders gaan we kant van Griekenland op.
Kan heel veel banen opleveren en veel woningen, ik zie daar liever me belastinggeld heen gaan dan naar donker Afrika of de JSF om maar een paar dingen te noemen.
DaveDH | 03-02-12 | 09:17 | niet ok!
@ DaveDH | 03-02-12 | 09:17: Eens.
Dirty-Harry44 | 03-02-12 | 09:32 | niet ok!
DNB zak in de stront!! Stelletje graaiers..... Opknuppen met jullie!!!!
qweras74 | 03-02-12 | 09:36 | niet ok!
LEZON! Het gaat hier om de Commerciële Vastgoedmarkt. Dus niet de huizenmarkt. Inderdaad is er veel te veel kantoorruimte, veel te veel winkelruimte, het jaren lange industrieterrein plempen gaat zich nu wreken. Heeft dus niets met de HRA te maken, heeft dus niets met hoge woonhuizenprijzen te maken. De prijzen van woonhuizen zijn helemaal niet te hoog (immers de huurprijzen liggen op gelijk nivo met de hypotheek rente voor gelijkwaardige woningen), de markt zit op slot door anale verkramping van Hypotheek aanbieders.
Voor de rest wat qweras74 | 03-02-12 | 09:36 -zegt.
Fred Janssen | 03-02-12 | 10:00 | niet ok!
Wat èèn ding wel duidelijk maakt is dat al die grootverdieners hun geld niet waard zijn geweest.
Zij zijn met hun daden en incompetentie de schuld aan de crisis.
Opleiding en functie is geen garantie voor een goed en fatsoenlijk beleid.
Dus hop, iedereen die meent meer in z`n zakken te moeten proppen dan de Balkenendenorm (ook Balkenende zèlf)voor het meerdere belasten met een extra schijf van minimaal 80%.
En met terugwerkende kracht van 5 jaar.
Laat Jan met de pet niet alleen de crisis betalen.
En wèg met de bankbelasting die toch weer op de burger afgewenteld gaat worden.
Dostranamus | 03-02-12 | 10:02 | niet ok!
Vastgoedbubbel bitches!
Bertus Brulbroek | 03-02-12 | 10:10 | niet ok!
6e crisis. De pensioenpotten zijn leeg.
ad melkert | 03-02-12 | 10:17 | niet ok!
Slim jongens, beginnen we eindelijk in wat rustiger vaarwater terecht te komen beginnen jullie de consument weer bang te maken. Lekker makkelijk praten vanuit je met puur goud afgewerkte kantoor! Stelletje achterlijke mongolen creëren het ene na het andere probleem.
Xzae-lm | 03-02-12 | 10:18 | niet ok!