Blijf van die afro af

Blijf van die afro af 

29 juni 2019 - 11:57

Zondagmiddag bij de opening van een nieuwe expositie van Imagine IC in de stampvolle OBA in Amsterdam Zuidoost. Voor velen beter bekend als de Bijlmer. Het is moordend heet. Het glazen dak verandert de locatie in een broeikas. Evengoed zitten tientallen op hun best geklede Surinaams- en Antilliaans-Nederlandse vrouwen - elegant wapperend met hun waaier - geconcentreerd te luisteren, luid te lachen en hard te klappen voor een reeks gesprekken en optredens rond de Saya en Koto, de kleurige traditionele klederdracht die uit de Antillen en Suriname afkomstig zijn. Er bestaat discussie rondom de jurken, die uit eindeloos veel lagen stof bestaan en het lichaam volledig van iedere vorm onttrekken. Ze zouden door de vrouwen van de slavendrijvers zijn bedacht om te voorkomen dat manlief uit de ban schiet. Lees: vrouwelijke (en mannelijke) slaven werden door de slavendrijvers massaal verkracht. 

Anderen beweren juist dat vrijgekochte slaven de kleding zelf bedachten om een sociale status en persoonlijk eigenaarschap terug te claimen en een deel van de oorspronkelijke Afrikaanse kledingstijl en stoffen een nieuw leven te geven. Feit is: het is kleding met een geschiedenis. Een pijnlijke geschiedenis. Maar ook een geschiedenis van vechtlust en overlevingsdrift. Want daar pareren de dames dan, met een eigenliefde en kracht die me toch kippenvel bezorgt - ondanks de oververhitte bibliotheek. Na afloop lopen veel van de aanwezige vrouwen op me af. Ze vragen me verbaasd wat een niet-Surinamer of Antiliaan hier doet. “We zijn niet gewend dat mensen interesse hebben in onze geschiedenis”, zegt een aantal vrouwen ontroerd. “Zo fijn dat je gekomen bent.”

En dan komen de verhalen. Over de veranderende Bijlmer. De versplintering van gemeenschappen, die eerst gedwongen bij elkaar gestopt, nu door gentrificatie hardhandig uit elkaar worden gedreven. En de komst van multinationals die zich één voor één in en rond Bijlmer Arena vestigen, maar niemand uit het postcodegebied aannemen. Handig, zo’n locatie vlakbij de ring en het station.

De volgende dag spreek ik een jonge Antilliaans-Nederlandse vrouw. Ze werkt in zo’n groot kantoorpand in de Bijlmer. Onze ontmoeting vindt plaats direct na werktijd. Opgelucht doet ze haar vestje uit, maar haar haren blijven stijf bij elkaar geknoopt.

“Ik durf op mijn werk geen afro te dragen.”

“Je werkt in de Bijlmer en durft je haar niet los te doen?” vraag ik verbaasd.

Ze schudt haar hoofd. “Dan gaan ze eraan zitten.”

“Wie?”

“Mijn collega’s. Ik ben de enige zwarte persoon op de werkvloer. Ze zeggen nu al dat ik zo exotisch ben. Ik heb op een andere werkplek al meegemaakt dat mannelijke collega’s propjes gingen gooien om te kijken of het in m’n haar bleef zitten. Mijn haar is niet gewoon haar. Het is politiek. Ik heb nu nog een tijdelijk contract, dus draag mooi geen afro. Maar mijn geduld is op. Ik ga er wat van zeggen. En dat gaan mijn collega’s niet leuk vinden. Dan ben ik opeens die boze zwarte vrouw en niet, hoe noemen jullie dat ook alweer? Oh ja, “gezellig”. En als je niet “gezellig” bent, wordt je contact niet verlengd. Dus ik wacht tot ik mijn vaste aanstelling krijg.”

De HR-manager vertelt me meer dagelijkse voorbeelden. Ze is zich altijd bewust van hoe ze gekleed is en wat mensen zien. Ik denk aan de Saya en Koto. Wie die jurken ook bedacht heeft, ze waren sowieso product van een tijdperk waarin een vrouw niet over haar eigen lichaam ging. Anno 2019 weten we nog steeds niet hoe met de schoonheid van de zwarte vrouw om te gaan. 

Oww, er gaat iets niet goed bij het opvragen van de reaguursels.
Reaguren Bekijk reaguursels {{totalComments}}
{{totalComments}} reaguursels geplaatst {{totalComments}} reaguursel geplaatst Er zijn geen reaguursels geplaatst.
Vernieuw
image/svg+xml
image/svg+xml
{{comment.nickname}}
{{comment.dateCreated | date:'dd MMMM yyyy - hh:mm:ss'}}
Niet ok Gemeld

{{comment.text}}

Vernieuw
Reaguren is niet mogelijk.
{{message}}
{{message}}
Je bent vergeten een reaguursel op te geven.
Advertentie