Een euro per slaaf

Een euro per slaaf  

15 juni 2019 - 11:53

Op het oud-koloniale eiland Gorée aan de kust voor Dakar, Senegal, staat een groot imposant monument van handen die zich losrukken van ketens. Het eiland was een buitenpost van de Europese machten die er slaven uit West-Afrika verzamelden, over schepen verdeelden en doorvoerden naar de andere kant van de Atlantische oceaan. Ik zal nooit vergeten hoe ik in 2014 met mijn destijds Creools-Surinaamse partner op een late avond voor het monument stond. In het schaarse licht van de maan zag ik de tranen over haar gezicht stromen. Ik voelde een brok in m’n keel. Haar overgrootmoeder is nog slaaf geweest. Nederland schafte pas in 1863 de slavernij af op Suriname en de Cariben, maar ook daarna bleven de berooide, laag- tot niet-opgeleide plantagearbeiders vaak voor een hongerloontje slaaf in een systeem waar ze nauwelijks tot geen deel van uitmaakten of toegang tot kregen. En nog. Toen mijn ex-vriendin op zesjarige leeftijd naar Nederland kwam belandde ze zoals bijna alle Surinaamse Nederlanders in de Bijlmer. Ze maakte de vliegramp mee. De extreme armoede. De criminaliteit. De onveiligheid. De achterstelling. Kreeg een kleinerend laag schooladvies. Stapelde opleiding op studie en werkte jarenlang zich moeizaam een weg omhoog in een witte wereld waar ze altijd net wat harder haar best moest doen. Om vervolgens als we samen op straat liepen alsnog voor n* en Zwarte Piet te worden uitgemaakt. 

Ondertussen is er niemand die haar geschiedenis kent. Ook ik niet. Want hoewel ik een geschiedenisjunkie was, leerde ik op school niets over de omvang en impact van de slavenhandel en slavernij - of ons koloniale verleden. Daarvoor moest ik als kind boeken als de “Uncle Tom’s Cabin” lezen (de Nederlandse titel plaats ik liever niet) en later heel veel Amerikaanse films kijken (niet zelden gemaakt door witte makers). Op school leerde ik niet dat tussen 1519 en 1867 wereldwijd naar schatting 27.233 slaventransporten plaatsvonden en dat tijdens deze reizen ongeveer 3 miljoen tot slaaf gemaakte Afrikanen stierven. Of dat 11.569.000 Afrikaanse slaven wel in de Amerika’s aankwamen en hoe hun lot er vervolgens uitzag. Het aandeel van Nederland in de trans-Atlantische handel wordt (conservatief) geschat op 600.000 Afrikaanse slaven. Maar dat is maar één getal. Zo verscheepte Nederland ook 60.000 Aziatische en Indiase slaven naar de Kaap-koloniën. En kwam slavernij in Nederlands-Indië veel langer en in veel grotere getallen voor dan in de westelijke wingewesten. Zo werd in Nederlands-Indië in 1830 het cultuurstelsel ingevoerd, waarbij Nederland de hongerende bevolking dwong om producten te produceren voor de export naar Nederland. De winst verdween in Nederlandse zakken, net als daarvoor in de tijd van de VOC. Dat we dit niet weten komt doordat ons beeld vrijwel uitsluitend gevormd wordt door Amerikaanse bronnen en media. Het Nederlandse onderwijs en de wetenschap, de media en entertainmentindustrie laten het al eeuwen afweten of hebben zelfs bewust de geschiedschrijving gemanipuleerd.

Maar nu komt er dan eindelijk een slavernijmuseum. En wat schetst mijn verbazing? Het Rijk legt jaarlijks één miljoen euro in. Ter vergelijking: de toeristenmagneet en het op koloniale rijkdom gestoelde Rijksmuseum ontvangt over de periode 2017-2020 maar liefst 7.646.852 euro structurele subsidie. En dan moet dit museum eerst nog worden gebouwd en van kennis en collectie worden voorzien. Na eeuwen van gruwelijke handel, uitbating en exploitatie koopt de Nederlandse overheid onze collectieve schuld af met één euro per slaaf. Blijkbaar zijn bepaalde levens nog steeds niet veel waard. 

Ik denk dat het tijd wordt voor een veiling. Van die gouden koets vol slavenpanelen bijvoorbeeld, de veroverde kunstschatten uit het Tropenmuseum of het Museum Volkenkunde. Of al die schilderijen in het Rijksmuseum waarop je slaven voor de Hollandse plantagehouder aan het werk mag zien. Het zou heel wat miljoenen opleveren voor een buitengewoon noodzakelijk museum dat ons hopelijk de nodige kennis bijspijkert. Want als het om de vele zwarte pagina’s van onze geschiedenis gaat kunnen we in dit land nog veel leren. 

Oww, er gaat iets niet goed bij het opvragen van de reaguursels.
Reaguren Bekijk reaguursels {{totalComments}}
{{totalComments}} reaguursels geplaatst {{totalComments}} reaguursel geplaatst Er zijn geen reaguursels geplaatst.
Vernieuw
image/svg+xml
image/svg+xml
{{comment.nickname}}
{{comment.dateCreated | date:'dd MMMM yyyy - hh:mm:ss'}}
Niet ok Gemeld

{{comment.text}}

Vernieuw
Reaguren is niet mogelijk.
{{message}}
{{message}}
Je bent vergeten een reaguursel op te geven.
Advertentie