Wen maar aan die ‘doorgedraaide emancipatie’!

Wen maar aan die ‘doorgedraaide emancipatie’! 

13 juli 2019 - 10:00

Donderdagmiddag in het Cobra Museum in Amstelveen. Zo’n 150 vrouwen gekleed in identieke schildersoveralls met kleurige sjaaltjes, ontworpen door modeontwerper Aziz Bekkaoui, proberen een plekje rond het spreekgestoelte te vinden waar Minister van Engelshoven (OCW) de tentoonstelling zal openen. Het heeft nogal een tijd geduurd. Een hele lange tijd zelfs. Maar eindelijk wijdt dit museum van moderne kunst dan eindelijk een expositie volledig aan vrouwelijke kunstenaars van de bijzonder Cobra-stijl. “Nieuwe Nuances, vrouwelijke kunstenaars in en rondom Cobra”, zo heet de expositie. De Minister is trots, evenals de mannelijke museumdirecteur die herhaaldelijk claimt “dat het echt allemaal niet zo moeilijk is”. 

Cijfers doen ertoe. De kunstwereld blijft namelijk een echte mannenwereld, waarbij mannen vaak ook nog eens bepalen wat kunst is. Uit recent onderzoek van MamaCash met hulp van het Ministerie van OCW blijkt hoe treurig het gesteld is met de man-vrouwverdeling in de kunstwereld. In de Nederlandse museumcollecties is 87 procent afkomstig van mannelijke kunstenaars. Slechts 11 procent van alle leiders van theatergezelschappen is vrouw. In de danswereld zijn maar 17 procent van alle choreografen vrouw. En de zeven grootste uitgeverijen van Nederland geven samen maar twee keer meer boeken van mannelijke dan vrouwelijke auteurs uit.

In de kanon van de moderne kunsten stond tot voor kort maar één vrouwelijke kunstenaar. Een Russische kostuumontwerper. Alle toonaangevende moderne kunstenaars waren wit. Dat is nu wereldwijd aan het veranderen. Zo is het Museum of Modern Arts in New York op slot om de hele collectie met andere brillen na te lopen; die van niet-westerse kunst bijvoorbeeld, LGBTIQ+ en die van vrouwen dus.

Je zou denken dat zo’n stap van het Cobra Museum (dat verder overigens nog steeds vol mannelijke kunstenaars hangt) luid wordt toegejuicht. Maar niets is minder waar.
De mannen mogen namelijk voor één keer niet op het podium staan. Wij worden in een apart vak achter een lint gezet en worden verzocht de vrouwen toe te juichen. Maar daar hebben de spaarzame heren die op het evenement afgekomen zijn geen zin in. Saillant detail: er zijn volgens de organisatie meer mannen dan vrouwen uitgenodigd. Wanneer de Minister samen met de 150 vrouwelijke aanwezigen (waaronder veel bekende en minder bekende artiesten en kunstenaars) de expositie opent door uit de werkzakken van het overall twee blauwe mouwen te trekken en hoog de lucht in te gooien, willen de mannen niet echt klappen. Er klinkt een treurig applaus dat binnen een minuut alweer verstomd is en dat was het dan.

Maar daar is Bekkaoui, die de middag regisseert, niet over te spreken. Snel grijpt hij de microfoon en zegt: “Heren, dat kan beter, even goed klappen voor de dames alstublieft.” Een handvol mannen gehoorzaamt, maar daar blijft het bij.

“Ze zijn helemaal doorgeslagen hier”, hoor ik een man in pak tegen twee gelijkgestemden zeggen.

“Totaal doorgeslagen die hele emancipatie, inderdaad”, beaamt een ander.

“En het houdt maar niet op hè!” zegt een derde. 

De mannen kijken zuur naar de stralende vrouwen achter het lint.

Blijkbaar hebben de respectievelijke speeches van de directeur en de minister vol choquerende cijfers over de achterstelling, verdrukking en ontkenning van vrouwelijke kunstenaars geen indruk op hen gemaakt.

“Dat wij hier in een apart vak moeten staan vind ik nou echt seksistisch,” hoor ik een andere man tegen een collega zeggen. “Dit is gewoon discriminatie.”

Eeuwenlang hebben mannen overal alle podia gepakt - en nog steeds. Het was vanzelfsprekend dat er nooit een vrouw op het podium stond, of nu in de meeste gevallen een marginale minderheid is. Dat vrouwen geen plek kregen aan de muren van de grote musea of op de podia van de grote cultuurinstellingen, werd nooit hardop uitgesproken. Hoewel, er waren tijden waarin dat wel gebeurde.  Het was gewoon zo. Maar wanneer mannen één keer worden verzocht om nadrukkelijk niet op het podium te staan en eens nadrukkelijk de vrouwelijke kunstenaar te eren, wordt het doorgedraaide emancipatie en seksisme genoemd. Het wordt een hele moeilijke eeuw voor deze heren. Want ze hebben wellicht wel een nietszeggend pak aan, de vrouw doet het echte werk en draagt nu het overall. 

Oww, er gaat iets niet goed bij het opvragen van de reaguursels.
Reaguren Bekijk reaguursels {{totalComments}}
{{totalComments}} reaguursels geplaatst {{totalComments}} reaguursel geplaatst Er zijn geen reaguursels geplaatst.
Vernieuw
image/svg+xml
image/svg+xml
{{comment.nickname}}
{{comment.dateCreated | date:'dd MMMM yyyy - hh:mm:ss'}}
Niet ok Gemeld

{{comment.text}}

Vernieuw
Reaguren is niet mogelijk.
{{message}}
{{message}}
Je bent vergeten een reaguursel op te geven.
Advertentie