Zo word je een echt goed mens

Zo word je een echt goed mens 

24 augustus 2019 - 12:36

De muziek dreunt van alle kanten, plastic bekertjes liggen tot enkelhoogte op vertrapt gras, een weeïge geur vult mijn neusgaten. Het is de lucht van nat gras, zweet en ongewassen lichamen. Lowlands. De eerste dag. Het programma is net begonnen, maar ik voel me nu al wat unheimlich. Ik had de organisatie al gewaarschuwd dat dit soort festivals echt niets voor mij zijn. Te homogeen. Te geprivilegieerd. En vooral: te smerig. “Nee, het is echt heel divers”, benadrukte de organisator met klem. “En met die geur valt het hartstikke mee.” Op de kwestie van peperdure tickets en honderden euro’s die mensen aan bier en vette hap besteden, ging ze wijselijk niet in.

Ik kom toch - zij het met twijfel - op uitnodiging van de verboden boekenclub. Een soort mini-tentoonstelling in een container waar boekenarchivarissen en hoogleraren een uiteenlopende collectie van verboden, omstreden en ‘foute’ boeken tentoonspreiden. Denk aan erotische literatuur uit de 12e eeuw, Mein Kampf en ordinaire Nazi-pulp, de Bijbel en Koran, werken van Engels, Marx, het rode boekje van Mao, zendings- en missiegeschriften en een boel zeer pijnlijke, racistische kinderboeken. Over tien kleine “n*gerkindjes” bijvoorbeeld, die door hun eigen “dommigheid” één voor één omkomen. Per omgeslagen pagina valt er vrolijk een hoofd af. Ik verzorg een lezing waarin ik kanttekeningen en vragen stel bij wie eigenlijk bepaalt wie en wat er gelezen wordt en waarom we bij kinderboeken veel sneller aanvoelen wat niet kan.

Midden in mijn lezing word ik opgeschrikt door gelach en doffe schoten. Verstoord kijk ik op. Er blijkt een schiettent direct naast mijn podium te staan. Ik haal even adem en vervolg mijn lezing om direct na afloop een kijkje te nemen. Ik houd van schiettenten. Het zal wel iets met mijn opa’s oude luchtbuks te maken hebben waarmee ik vanaf oma’s zolder stiekem gaatjes in de regenpijp van de buren schoot. Maar als ik de tent beter bekijk schrik ik. De bezoekers mogen namelijk schieten op platen van een zwangere vrouw, bejaarde man of invalide kind. Het idee: neem eindelijk wraak op de mensen voor wie je normaal in de bus en tram moet opstaan. Het schieten is gratis. Maar kost je wel je karma, zo wordt van tevoren door een strenge meneer in semi-uniform uitgelegd. Er geldt een ontmoedigingsbeleid. Tot tweemaal toe word je gevraagd of je écht wil schieten.

Wat is hier in godsnaam de bedoeling van, vraag ik me verontwaardigd af. En waarom staat dit naast mijn podium! Schieten op een afbeelding van een zwangere vrouw of kind is geen grapje. Sterker nog: in tijden van hevige abortusdiscussie is het ongewild een pijnlijk statement. Schiet gewoon baby en moeder tegelijk dood. De organisatie heeft geen antwoorden en stelt me dus maar voor aan bedenker Mick. “Ik geef bezoekers de kans een ‘moreel goed mens’ te zijn,” zegt hij trots. “Ze kunnen namelijk kiezen niet te schieten.”
“Maar dat doen ze wel”, merk ik fijntjes op, terwijl achter mij drie jongens gierend de zwangere vrouw door midden knallen.
“Ja, maar het wordt hen aangeraden dat niet te doen.”
“Die jongens zijn niet bezig met waarop ze schieten, ze zijn bezig met raak schieten. Zodra dat geweer in de hand ligt denken ze nergens anders aan.”
Mick haalt z’n schouders op.
“Wordt deze schiettent voor psychologisch onderzoek gebruikt? Wordt er na afloop een gesprek met de bezoekers gevoerd? Is dit een sociaal experiment?”
Mick begint wat ongemakkelijk te stotteren. “Nee.”
“Dus wat is hier dan het doel van?”
“Ik geef mensen de kans moreel goed te doen,” herhaalt hij onzeker.
Wat een links-progressieve logica.

Ik loop terug naar de schiettent waar de grond bezaaid ligt met tientallen beschoten posters. Blijkbaar hebben veel bezoekers van Lowlands er geen behoefte aan een moreel goed mens te zijn. Toegegeven, er zijn bezoekers die onpasselijk weglopen of zelfs boos worden. “Dit gaat echt te ver,” zegt een stel. Anderen lachen. Het idee van schieten op een metershoge afbeelding van kwetsbare personen in de samenleving schrikt hen blijkbaar niet af. Wat wel afschrikt is het officiële contract dat je voor het schieten moet tekenen. Daarin worden de gevolgen van het schieten benoemd. Er wordt een lange reeks Bijbel-achtige plagen opgesomd, zoals verlies van al je vrienden, levenslang bestookt worden met spam en kettingmail, verlies van karmapunten en slapeloze nachten. Een enthousiaste blonde vrouw wordt om haar voor en achternaam gevraagd. Ze aarzelt en ziet er dan toch maar van af. “Goedzo,” zegt de geüniformeerde man met een brede glimlach. “Je blijkt toch nog een echt goed mens, gefeliciteerd!” Er wordt geklapt en gelachen. De vrouw krijgt van alle kanten een schouderklopje en geeft zichzelf er ook maar één: “Kijk, blijk ik toch nog een braaf meisje!”

Als de ondergrens van ‘moreel’ en ‘goed’ is dat we niet schieten op afbeeldingen van kwetsbare personen - of erger: last-minute terugdeinzen omdat we een handtekening onder een lange lijst fictieve consequenties moeten zetten - zijn ‘goed' en ‘moreel’ wel erg lege begrippen. 



De Lowlands-bezoekers kunnen elke minuut van de dag moreel en goed gedrag vertonen. Daar is geen schiettent voor nodig. Ze kunnen hun plastic bekertje netjes in de recyclebakken gooien die letterlijk om de zoveel meter op het terrein staan. Maar ze doen het niet. Die ene stap naar links of rechts is blijkbaar te veel. Het vuil ligt als een dikke laag over het hele terrein. 
Ze kunnen bomen doneren ter compensatie van de CO2-uitstoot die een dergelijk reusachtig festival produceert. Maar in plaats daarvan trappen ze het gras liever dood. Ze kunnen met hun vriendengroep een prijzig festivalticket doneren aan minder kapitaalkrachtige leeftijdsgenoten. Maar in de trein op de terugweg hoor ik bezoekers klagen dat hun vrienden niet eens een rondje bier hebben gedaan. Ze zouden in diezelfde trein kunnen opstaan en plaats kunnen maken voor een oude man die moeizaam de coupé binnenloopt. Maar ze blijven gewoon zitten. Ze hebben hun applaus immers al gehad. Ze zijn een écht goed mens. Zo, dat is ook weer afgevinkt voor dit jaar.

Oww, er gaat iets niet goed bij het opvragen van de reaguursels.
Reaguren Bekijk reaguursels {{totalComments}}
{{totalComments}} reaguursels geplaatst {{totalComments}} reaguursel geplaatst Er zijn geen reaguursels geplaatst.
Vernieuw
image/svg+xml
image/svg+xml
{{comment.nickname}}
{{comment.dateCreated | date:'dd MMMM yyyy - hh:mm:ss'}}
Niet ok Gemeld

{{comment.text}}

Vernieuw
Reaguren is niet mogelijk.
{{message}}
{{message}}
Je bent vergeten een reaguursel op te geven.
Advertentie