Ombudsman noemt overheid onbetrouwbaar: 'Boeren weten sinds 2019 niet waar ze aan toe zijn'
Plannen aanpassen, intrekken of toch maar weer uitstellen. De overheid is de afgelopen jaren onbetrouwbaar geweest voor boeren, concludeert Nationale ombudsman Reinier van Zutphen. Belangrijke besluiten bleven zo lang onzeker dat boeren volgens hem vastliepen en hun toekomstperspectief verloren.
"Wij weten al sinds 2019 niet waar we aan toe zijn", zegt een boer in het rapport. Dat was het jaar waarin de rechter het stikstofbeleid van tafel veegde. Sindsdien zet ieder kabinet volgens deze boer weer zijn eigen 'ijkpuntjes'. Ondertussen ontbrak het volgens de ombudsman aan regie tussen overheidsorganisaties en bleven de regels voor veel boeren onduidelijk. De overheid zou zoveel mogelijk als één overheid moeten handelen, schrijft hij. Dat bleek al een hele opgave.
Voor het onderzoek spraken onderzoekers met 32 boeren en met onder meer LTO, Rabobank en natuurorganisaties. De boeren willen duidelijke regels én ruimte om zelf te bepalen hoe ze de doelen halen. De ombudsman wil daarom dat de overheid langetermijndoelen stevig in de wet vastlegt. Daar zal volgens hem altijd iemand teleurgesteld over zijn. Die weet dan tenminste waar hij aan toe is.
Intussen werkt landbouwminister Jaimi van Essen (D66) aan nieuwe stikstofregels. Het Planbureau voor de Leefomgeving waarschuwde al dat die veel van boeren vragen en dat het op sommige plekken mogelijk niet realistisch is om een boerenbedrijf voort te zetten. Sommige boeren zullen hun bedrijf aanpassen, minder dieren houden of stoppen, schrijft Van Zutphen. Dat raakt aan wie ze zijn, en volgens de ombudsman mag de overheid daar meer oog voor hebben. Voor Den Haag is het een nieuw beleidsstuk. Voor een boer kan het betekenen dat zijn bedrijf ophoudt te bestaan.